Jesień i zima to okres wzmożonych zachorowań na choroby górnych dróg oddechowych. Zachorowania mogą być wywoływane przez ponad 200 różnych gatunków wirusów. Najczęstszą przyczyną zachorowań są wirus grypy typu A i B, wirus RS oraz wirusy paragrypy. Grypa powoduje zachorowania w każdej grupie wiekowej (Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że rocznie dotyczyć może 5%-10% dorosłych i20% -30% dzieci). Na całym świecie, szacuje się, że corocznie zachorowania na grypę są przyczyną około 3 do5 milionów przypadków ciężkich powikłań pogrypowych, a około 250000 do 500 000 zgonów. W porównaniu z zachorowaniami wywołanymi innymi wirusami, zachorowania na grypę mogą wywoływać poważne powikłania, równocześnie jednak dostępne są skuteczne szczepienia ochronne przeciw grypie.
W Polsce sezon wzmożonych zachorowań na grypę trwa od października do kwietnia następnego roku, przy czym szczyt zachorowań przypada między styczniem a marcem. Rejestruje się wtedy od kilkuset do kilku milionów zachorowań na grypę i choroby grypopodobne.
W powiecie augustowskim w 2016 r. zarejestrowano 7679 przypadków podejrzeń i zachorowań na grypę, co w stosunku do lat 2014-2015 jest zauważalnym wzrostem zachorowań – w roku 2015- 6331, podobnie do roku 2014, w którym stwierdzono 6300 zachorowań, W ogólnej liczbie zgłoszonych zachorowań w 2016 r. – 54,7% przypadków (2015r.- 53,15 %, 2014 r. – 55,22%, w 2013r. 50,34%) dotyczyło dzieci do lat 14.
Najwięcej chorych zgłosiło się do lekarzy poz w marcu. Szczyt zachorowań przypadł na pierwszy tydzień marca, kiedy zanotowano 587 chorych, podobnie wysoka ilość chorych utrzymywała się przez cały marzec ( 1545 ), równie dużą liczbę zachorowań zarejestrowano w grudniu 2016r.( 1100 przypadków).
Grypa przenosi się z osoby na osobę drogą kropelkową podczas kichania, kaszlu lub w wyniku bezpośredniego kontaktu ze świeżą wydzieliną z dróg oddechowych zakażonych osób.
Objawy grypy są niecharakterystyczne, lecz najczęstsze jest gwałtowne wystąpienie:
• objawów ogólnych – wysokiej gorączki, dreszczy, bólów mięśni, bólów głowy (najczęściej okolicy czołowej i zagałkowy), uczucia rozbicia i osłabienia, złego ogólnego samopoczucia;
• objawów ze strony układu oddechowego – suchego kaszlu, bólu gardła i nieżytu nosa (zwykle o niedużym nasileniu).
U małych dzieci obraz kliniczny może być całkowicie niecharakterystyczny – obejmować zmienione zachowanie dziecka, senność lub rozdrażnienie, brak apetytu, wymioty.Choroba zwykle ustępuje samoistnie po 3-7 dniach, ale kaszel, zmęczenie i uczucie rozbicia mogą się utrzymywać do ok. 2 tyg. Najczęstsze powikłania grypy to zapalenia ucha środkowego oraz angina paciorkowcowa. Grypa może prowadzić również do ciężkich powikłań – najczęstsze to zapalenie płuc, do rzadszych należą zapalenie mięśnia sercowego, mózgu i opon mózgowych.
Osoby, u których występuje jeden lub więcej z poniższych objawów takich jak gorączka, bóle głowy, bóle mięśni, ból gardła, katar, dreszcze, poczucie ogólnego rozbicia – mogą być chore na grypę.
Należy pamiętać, iż jedynym i skutecznym sposobem ograniczenia ryzyka zachorowania na grypę, jest coroczne szczepienie się.
Od 3 lat w Polsce odsetek osób szczepiących się przeciwko grypie utrzymuje się na stałym, bardzo niskim poziomie wynoszącym ok. 3,7%.
W powiecie augustowskim, począwszy od roku 2010 , w którym szczepieniom poddało się 1428 osób ( 2,43% pop.) rejestrujemy spadek szczepień: w 2011r. zanotowano 1222 (2,1%) osób zaszczepionych, w 2012r. – 823 (1,4%), w 2013 – 887 (1,5%), w 2014r.- 926 (1,5%), w 2015r. 815 osób (1,4%).,w 2016r. 849 osób (1,4%).
Od 3 lat w Polsce odsetek osób szczepiących się przeciwko grypie utrzymuje się na stałym, bardzo niskim poziomie wynoszącym ok. 3,7%.
Warto po raz kolejny przypomnieć, że nigdy nie jest za późno, żeby się zaszczepić. Najlepiej jest przyjąć szczepionkę we wrześniu lub październiku, dzięki czemu będziemy chronieni w całym okresie wzmożonych zachorowań, należy jednak podkreślić, że w późniejszym okresie sezonu nadal warto się szczepić, także wtedy gdy grypę się już przechorowało. Grypa sezonowa jest wywoływana najczęściej przez jeden z 3 dominujących szczepów wirusa i przechorowanie spowodowane jednym typem wirusa nie daje odporności wobec pozostałych szczepów. Tak więc zachorować na grypę można nawet kilka razy w ciągu roku. Szczepionki zawierają natomiast antygeny 3 aktualnie krążących w środowisku szczepów wirusa i chronią przed zachorowaniem, lecz samych zachorowań nie powodują, ponieważ nie zawierają całego wirusa, a jedynie jego wyselekcjonowane fragmenty.
Co zrobić aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na grypę oraz chronić przed nią innych?
Nie lekceważ grypy. Chroń siebie i innych:
- zaszczep się i swoich najbliższych przeciw grypie,
- przestrzegaj zasad higieny oddychania – w czasie kaszlu i kichania zakrywaj nos i usta chusteczką jednorazową,
- jak najczęściej myj ręce wodą z mydłem,
- poza domem i w podróży zawsze miej przy sobie żel lub płyn do rąk albo zapas jednorazowych chusteczek nasyconych roztworem alkoholu, gdyż warunki podczas podróży rzadko zapewniają możliwości częstego mycia rąk,
- jeśli chusteczki jednorazowe lub żel właśnie ci się skończyły, kichaj i kaszl w zgięcie łokciowe – twoje dłonie nie zostaną skażone wirusem i nie przeniesiesz go na inne osoby,
- w miejscach publicznych, środkach transportu unikaj niepotrzebnego dotykania powierzchni i elementów ich wyposażenia,
- unikaj masowych zgromadzeń, bliskiego kontaktu „twarzą w twarz” z innymi ludźmi w transporcie publicznym – zwłaszcza podczas dłuższych podróży,
- zadbaj, aby również twoje dziecko przestrzegało powyższych zaleceń,
- przy wystąpieniu objawów takich jak gorączka, bóle głowy, bóle mięśniowo-stawowe, kaszel, ból gardła lub duszność zgłoś się do lekarza. W przypadku podejrzenia lub rozpoznania grypy nie idź do pracy, zostań w domu do czasu ustąpienia objawów.
W procesie obniżania liczby zachorowań na grypę profilaktyka odgrywa kluczową rolę. Dlatego wszelkie inicjatywy zmierzające do zapobiegania zachorowaniom na grypę i jej powikłaniom w tym w szczególności poprzez przestrzeganie zasad zdrowego stylu życia i higieny oraz upowszechnienie szczepień ochronnych, są niezmiernie ważne.
Mając powyższe na uwadze zachęcamy Państwa do zapoznania się i skorzystania z załączonych materiałów oświatowo-zdrowotnych.
Powiatowa Stacja
Sanitarno-Epidemiologiczna
w Augustowie
